Czym jest rehabilitacja zawodowa i społeczna osób z niepełnosprawnościami?
To procesy usprawniające rozwój, samodzielność i możliwość uzyskania zatrudnienia. Obejmują poradnictwo zawodowe, szkolenia, warsztaty, wsparcie psychologiczne czy przygotowanie do życia społecznego.
A jaki mają cel?
Chodzi o wyrównywanie szans osób niepełnosprawnych, tak by mogły realizować swoje prawa, uczestniczyć w życiu społecznym i zawodowym oraz budować swoją przyszłość na równi z innymi.
Rehabilitacja społeczna koncentruje się natomiast na usprawnianiu codziennego funkcjonowania, rozwoju kompetencji społecznych i wzmacnianiu samodzielności.
Obie formy rehabilitacji koncentrują się na wyrównaniu ról społecznych.
Jak rehabilitacja wpływa na życie społeczne i zawodowe osób z niepełnosprawnościami?
Rehabilitacja zawodowa wspiera osoby w przygotowaniu do pracy. Czyli pomaga im też podnosić kwalifikacje i odnaleźć się na rynku pracy. W praktyce oznacza to szkolenia zawodowe, kursy kwalifikacyjne, doradztwo i wsparcie w planowaniu kariery.
Rehabilitacja społeczna wpływa natomiast na uczestnictwo w życiu społecznym. Pozwala rozwijać umiejętności komunikacyjne, funkcjonować w grupie i wzmacniać własną poczucie własnej wartości. Dzięki temu osoba z niepełnosprawnością odważniej podchodzi do aktywności zawodowych i społecznych.
Ten system wsparcia podnosi zdolność do pracy, umożliwia wybór odpowiedniego zawodu i poprawia komfort codziennego funkcjonowania.
Dlaczego rehabilitacja jest ważna dla rynku pracy?
To proste. Rynek pracy potrzebuje różnorodności. a osoby z niepełnosprawnościami mogą wnieść do niego wiele doświadczeń. Rehabilitacja zwiększa liczbę osób przygotowanych do pracy, co ułatwia firmom dostęp do nowych pracowników.
Rehabilitacja ułatwia uzyskanie i utrzymanie odpowiedniego zatrudnienia osób z niepełnosprawnością. Zwiększa też możliwości awansu zawodowego przez umożliwienie ciągłego rozwoju umiejętności.
To rozwiązanie korzystne i dla zatrudnionych, i dla pracodawców, bo pozwala budować inkluzyjne zespoły.
Jakie formy wsparcia oferuje PFRON w ramach rehabilitacji?
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) finansuje liczne działania z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej. Są to:
- programy rehabilitacji,
- dofinansowania na szkolenia,
- doposażenie miejsc pracy,
- likwidacja barier,
- wsparcie organizacji działających na rzecz osób z niepełnosprawnościami,
- świadczenia zwiększające szanse na zatrudnienie.
Kto korzysta z funduszy PFRON?
Przede wszystkim osoby z niepełnosprawnością. Jak? Dzięki temu, że korzystają z nich powiatowe centra pomocy rodzinie, urzędy pracy oraz organizacje pozarządowe realizujące projekty dla różnych grup osób.
Jak pracodawca może skorzystać ze środków PFRON?
Jesteś pracodawcą? Jeśli tak, to dzięki funduszom PFRON możesz znacząco obniżyć koszty zatrudnienia, dostosowania stanowiska i podnoszenia kwalifikacji pracowników. W ten sposób wsparcie dla osób z różnymi niepełnosprawnościami jest również wsparciem dla pracodawców. Wyjaśnijmy teraz krok po kroku, jak to wygląda w praktyce.
1. Dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników z niepełnosprawnością
Pracodawca otrzymuje miesięczną dopłatę, której wysokość zależy od stopnia niepełnosprawności pracownika (uwaga: orzeczenia informują o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności).
Dzięki temu rozwiązaniu zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami jest korzystne finansowo, a firmy zyskują realne wsparcie w budowaniu różnorodnych zespołów. To także szansa na zwiększenie liczby osób zatrudnionych na otwartym rynku pracy.
2. Dofinansowanie tworzenia i doposażenia stanowiska pracy
Dzięki środkom PFRON stworzysz nowe miejsca pracy. Możesz też dostosować już istniejące stanowiska do potrzeb pracownika z niepełnosprawnością. W ten sposób przyczynisz się do zwiększenia aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Dzięki Tobie również te osoby unikną długotrwałej niezdolności do pracy.
Dostaniesz dofinansowanie na zakup sprzętu lub urządzeń, przystosowanie stanowiska czy stworzenie warunków ułatwiających wykonywanie obowiązków.
To wsparcie jest szczególnie istotne, gdy stanowisko wymaga specjalistycznych narzędzi albo technicznych rozwiązań, które pozwalają osobie z niepełnosprawnością realizować obowiązki na równi z innymi pracownikami.
3. Usunięcie barier architektonicznych, komunikacyjnych i technicznych
W ramach środków PFRON możesz również zlikwidować bariery utrudniające funkcjonowanie w miejscu pracy. Dotyczy to zarówno przestrzeni biurowej, jak i stanowisk produkcyjnych czy usługowych.
Tak więc dostajesz środki na:
- instalację podjazdów lub wind,
- modernizację toalet,
- dostosowanie ciągów komunikacyjnych,
- wprowadzenie oprogramowania wspierającego komunikację.
Likwidacja barier bardzo ważny element tworzenia dostępnego środowiska pracy i realizowania potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
4. Zwrot kosztów szkolenia pracowników z niepełnosprawnością
Dzięki PFRON otrzymasz zwrot kosztów szkoleń czy kursów.
Dzięki temu osoby z niepełnosprawnościami mogą rozwijać swoje umiejętności, a Ty nie musisz ponosić pełnych kosztów przygotowania ich do pracy.
5. Wsparcie w zakresie tworzenia miejsc pracy chronionej oraz zakładów aktywności zawodowej
Jeśli spełnisz określone wymagania, możesz ubiegać się o status zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej. Wiążą się z tym dodatkowe możliwości finansowania. Są to środki na dostosowanie obiektów służących rehabilitacji, dofinansowanie kosztów działania zakładu czy wsparcie w zakresie rehabilitacji zatrudnionych.
Jak wygląda rehabilitacja w kontekście ustawy o rehabilitacji i wsparciu społecznym?
Rehabilitacja jest regulowana zgodnie z ustawą o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ustawa określa zasady przyznawania świadczeń, rodzaje wsparcia i zadania realizowane przez samorządy wojewódzkie i powiatowe.
Opisuje również status zakładu pracy chronionej, status zakładu aktywności zawodowej oraz prawa osób z niepełnosprawnością do uczestnictwa w życiu zawodowym i społecznym.
Czy aktywność zawodowa osób z niepełnosprawnościami rośnie?
Tak. Rośnie dzięki programom wsparcia, inwestycjom w rehabilitację, zaangażowaniu organizacji pozarządowych i wzrostowi świadomości społecznej.
Rośnie też liczba osób z niepełnosprawnościami aktywnych na rynku pracy. A pracodawcy coraz częściej widzą korzyści płynące z zatrudnienia różnorodnych zespołów.
W poprawie tej sytuacji bardzo pomagają też fundacje i organizacje pozarządowe. Do zwiększenia aktywizacji osób z niepełnosprawnością przyczynia się na przykład Agencja Optymalizacji Zawodowej. Jest ona partnerem merytorycznym naszej Fundacji Jednooka Wojowniczka. Wspólnie głosimy, że talent nie ma ograniczeń.
Potrzebujesz pomocy w znalezieniu pracy? Zgłoś się do nas! Zachęcamy również do korzystania z poradnictwa zawodowego w zaprzyjaźnionej z nami Agencji.
Autor: Tomasz Socha.
