Budzisz się rano i widzisz rozmyty świat.
Litery w gazetach zlewają się w ciemne plamy a znajome ulice stają się pokręconym labiryntem. Przerażające?
Cóż, dla osób z niepełnosprawnością wzroku tak wygląda codzienne życie. Mimo to wiele z tych osób świetnie daje sobie w nim radę. Jak osoby z niepełnosprawnością wzroku radzą sobie na co dzień? O tym opowiemy w dzisiejszym artykule.
Codzienne wyzwania osób z niepełnosprawnością wzroku
Codzienność osób niewidomych, ociemniałych i słabowidzących to często suma różnych barier,
których inni nie odczuwają.
Jeśli żyjesz z niepełnosprawnością wzroku, wiesz, że ta sama trasa może być jednego dnia
prosta, a następnego pełna pułapek. Wystarczy do tego inny poziom hałasu, gorsza pogoda
czy na przykład remont chodnika. Niby niewiele znaczące zmiany, a jednak wiele komplikują. A
już bez nich życie z niepełnosprawnością wzroku jest wyzwaniem.
Wobec tego jak wygląda codzienne życie osób z niepełnosprawnością wzroku? Opowiedzmy o
tym.
1. Codzienna pielęgnacja i ubiór
Masz dziś ochotę założyć zieloną koszulkę? Bierzesz z szafy zieloną koszulkę. Widzisz kolory,
więc to żaden kłopot. A gdybyś ich nie widział?
Osoby z niepełnosprawnością wzroku mają na to swoje sposoby. Co robią, by móc wybrać to
ubranie, którego akurat szukają?
Pomagają sobie między innymi oznaczaniem metek specjalnymi klipsami w różnych
kształtach, aplikacjami w telefonie rozpoznającymi kolory (na przykład Color ID) czy po prostu
trzymaniem ubrań ułożonych według ustalonego porządku.
A co z jedzeniem i przygotowywaniem posiłków?
Osoby z niepełnosprawnością wzroku stosują zasadę “talerza zegarowego”. Co to takiego?
Otóż posiłek układany jest tak, by łatwiej było go odnaleźć. Ziemniaki są na godzinie 3., mięso
na godzinie 6. Czyli talerz przyjmuje tu rolę właśnie tarczy zegarowej.
A mycie zębów czy golenie? Tu liczą się powtarzalne rutyny i pamięć mięśniowa.
Szczoteczka zawsze w tym samym kubku, pasta w tym samym miejscu.
Takie drobiazgi dają poczucie bezpieczeństwa i pozwalają zachować pełną samodzielność w codziennej higienie i pielęgnacji.
Zresztą Ty też na pewno lubisz, kiedy wszystko ma swoje miejsce.
2. Poruszanie się w przestrzeni publicznej
Wyjście z domu bywa wyzwaniem, prawda? Zwłaszcza wcześnie rano!
Dobrze, wyszedłeś z domu. Wyobraź sobie, że idziesz chodnikiem i nagle widzisz przed sobą
leżącą hulajnogę. Na samym środku chodnika!
Po prostu ją ominiesz, prawda? Z pewnością.
Zwłaszcza że na szczęście w porę ją zauważyłeś.
Osoba z niepełnosprawnością wzroku musi uważać nie tylko na leżące tu i tam hulajnogi. Brak kontrastów na krawędziach schodów czy nieregularne krawężniki sprawiają, że każdy metr
drogi wymaga pełnego skupienia.
Jak zapewne wiesz, osoby z niepełnosprawnością wzroku polegają na dźwiękach i dotyku:
sygnalizacji dźwiękowej, szumie ulicy, fakturze płytek pod stopami, białej lasce lub pomocy psa
przewodnika.
Pomaga im jeszcze wypracowanie sobie rutyn, na przykład liczenie kroków, trzymanie się linii budynków, wybieranie tras z lepszym oświetleniem. To zwiększa bezpieczeństwo i oszczędza
energię na resztę dnia.
3. Samodzielne zakupy i sprawy codzienne
Sklepowe półki to nawet dla osób bez niepełnosprawności plątanina drobnych czcionek i
podobnych opakowań.
Rozpoznanie właściwego produktu wymaga przemyślanej strategii:
aplikacji odczytujących kody kreskowe i etykiety, proszenia obsługi o przeczytanie składu, albo stałego wyboru kilku sprawdzonych marek.
Przy płatnościach działa porządek w portfelu.
Chodzi o banknoty ułożone nominałami,
rozpoznawanie monet dotykiem, płatności zbliżeniowe w telefonie z udźwiękowieniem.
Podobnie na poczcie czy w urzędzie. Pomaga poproszenie pracownika o przeczytanie
dokumentu i jasne zakomunikowanie, jakiej formy wsparcia potrzebujesz. To wciąż samodzielność, tylko po prostu inaczej zaplanowana. Akurat te rady przydadzą się każdemu z nas!
4. Obowiązki domowe i organizacja przestrzeni
Kojarzysz powiedzonko: “najwięcej wypadków zdarza się w domu”?
Cóż, przewidywalny dom jest jeszcze bezpieczny.
A przynajmniej Ty czujesz się bezpiecznie, widząc wszystko dokoła Ciebie. A co jeśli tego nie widzisz lub nie widzisz tego wyraźnie?
Wracamy do kwestii porządku. Sprawdza się zasada pod tytułem: “każda rzecz ma swoje
miejsce”.
Osoby słabowidzące układają przedmioty wedle kontrastu. Przykładowo ciemna deska do krojenia służy do jasnych produktów.
Dodatkowym wsparciem są w domu między innymi
gumowe maty antypoślizgowe, wypukłe naklejki na pokrętłach piekarnika czy pralki.
W kuchni pomagają proste triki, takie jak odmierzanie miarą łyżkową zamiast robienia tego na oko, napełnianie szklanki z detektorem cieczy (małe urządzenie, które sygnalizujące
dźwiękiem lub wibracją, kiedy płyn osiągnie odpowiedni poziom w szklance czy kubku),
porządek przypraw w opisanych pojemnikach.
Dzięki temu codzienność osób niewidomych i słabowidzących staje się bardziej
przewidywalna, a wykonanie zadań szybsze i bezpieczniejsze.
5. Relacje i bariery społeczne
Jak widzisz, osoby z niepełnosprawnością wzroku potrafią sobie świetnie radzić z codziennymi
czynnościami. Większym problemem dla nich są niestety interakcje z otoczeniem czy relacje społeczne…
Brak kontrastów na schodach, źle oznakowane przejścia dla pieszych czy zbyt mała czcionka
w dokumentach to bariery, które można łatwo usunąć. A jednak wciąż są obecne.
Istnieją też bariery niewidoczne, ale wyjątkowo bolesne.
Stereotypy.
Ile razy osoby z niepełnosprawnością wzroku słyszą choćby to, że “na pewno nie poradzą sobie same”?
My przeciwdziałamy takim krzywdzącym przekonaniom!
Życie z niepełnosprawnością to nie tylko trudności, ale też historie odwagi, wytrwałości i
odnajdywania swoich życiowych dróg.
Fundacja Jednooka Wojowniczka powstała po to, by udowodnić, że niepełnosprawność może łączyć się z pięknem,
samodzielnością i możliwościami, a ona nie wyznacza poziomu Twojej sprawności.
Chcesz wspierać inicjatywy, które zmieniają życie na lepsze?
Dołącz Fundacji Jednooka Wojowniczka.
Zadzwoń: 795 546 144.
Autor: Tomasz Socha.
