Dlaczego Polki mają najmniejsze poczucie własnej wartości w Europie?

Ile kosztuje wrogość do samej siebie? Pamiętamy dziewczynę, którą spotkała Aneta Skrzypek, nasza Jednooka Wojowniczka. Wspominaliśmy o niej na blogu. Jej ramiona pokrywały blizny, bo ból fizyczny zagłuszał cierpienie w głowie. Niestety, niska samoocena kobiet w Polsce to nadal powszechny problem. Dzisiaj wyjaśnimy, skąd bierze się to zjawisko i jak możemy je pokonać.

Co mówią badania naukowe o samoocenie Polek?

Poczucie własnej wartości Polek znajduje się na dramatycznie niskim poziomie, co potwierdza choćby raport HBSC 2020 opublikowany przez Instytut Matki i Dziecka. Polskie dziewczęta zajmują pierwsze miejsce spośród 43 badanych krajów pod względem negatywnego postrzegania własnego ciała.

Ten sam raport stwierdził, że aż 52% polskich piętnastolatek uważa się za „zbyt grube”. Dla porównania średnia europejska wynosi około 38%. To nie jest drobna różnica statystyczna. Wyobraź sobie klasę szkolną pełną dziewcząt – ponad połowa po cichu nienawidzi swojego wyglądu.

Te wyniki potwierdza międzynarodowy raport Światowej Organizacji Zdrowia, zatytułowany “A focus on adolescent mental health and well-being in Europe, Central Asia and Canada” przygotowany przez Alinę Cosma, Shynar Abdrakhmanovę, Dianę Taut, Karen Schrijvers

Zgodnie z dokumentem Polska należy do grupy krajów z najniższymi wynikami w indeksie dobrostanu psychicznego WHO-5 oraz w poziomie satysfakcji z życia.

Niska samoocena i gorszy obraz własnego ciała u polskich dziewcząt zaczynają się już we wczesnym dzieciństwie i towarzyszą kobietom przez wiele lat, wpływając na ich codzienne funkcjonowanie, relacje i poczucie własnej wartości.

Jakie są główne przyczyny niskiej samooceny u Polek?

Analizując przyczyny niskiej samooceny u Polek, musimy spojrzeć na problem wielowarstwowo. To bagaż, który niesiemy od pokoleń.

1. W jaki sposób wychowanie wpływa na postrzeganie siebie?

Od najmłodszych lat słyszymy: „siedź w kącie, a znajdą cię”, „nie chwal się”, „dziewczynce nie wypada”. Stereotypy płciowe w Polsce nadal mają się świetnie. Uczymy dziewczynki stawiania potrzeb innych ponad własne, zabijając ich asertywność.

To prowadzi do głębokiego zakorzenienia w głowach kobiet poczucia niższości. Zamiast budować wiarę we własne możliwości, uczymy się przepraszać nawet za to, że odnosimy sukcesy. Takie podejście sprawia, że każdą porażkę traktujemy jako dowód na naszą beznadziejność.

2. Czy presja idealnego wyglądu niszczy psychikę?

Według badań Anny Dzielskiej, Joanny Mazur, Katarzyny Lewtak, Jaroslavy Kopcakovej i Doroty Kleszczewskiej (2025), czas spędzany na przeglądaniu wyidealizowanych obrazków w internecie to jeden z najsilniejszych zapalników nienawiści do własnego ciała.

W pracy “Body image perception and dieting among “screenagers” in Poland” autorki przeanalizowały profile korzystania z ekranów wśród polskich nastolatków i wykazały, że dziewczęta intensywnie używające mediów społecznościowych miały ponad dwukrotnie wyższe ryzyko postrzegania siebie jako „za grube” oraz stosowania rygorystycznych diet.

Te dziewczęta porównują swoje zwyczajne życie z wyreżyserowanymi, wygładzonymi filtrami zdjęciami influencerek. Zrozumienie, dlaczego Polki mają niskie poczucie własnej wartości, staje się łatwiejsze, gdy zobaczymy, jaką dawkę perfekcjonizmu przyjmują codziennie z mediów społecznościowych.

3. Jak stereotypy płciowe i nierówności wpływają na pewność siebie?

Samoocena Polek jest bardzo niska w rodzinach o niższym statusie materialnym. W naszym kraju ten podział uderza w psychikę kobiet o wiele mocniej niż na przykład w krajach skandynawskich, gdzie systemy społeczne (lepsze wsparcie, równość płci, dostęp do edukacji i opieki zdrowotnej) łagodzą wpływ statusu materialnego na samoocenę dziewcząt.

Polki wciąż mierzą się z patriarchalnymi wzorcami. Wymaga się od nich bycia perfekcyjnymi matkami, świetnymi pracownicami i wiecznie młodymi partnerkami. Ten ciężar jest po prostu nie do uniesienia przez jednego człowieka.

4. W jaki sposób niepełnosprawność utrudnia samoakceptację?

Z doświadczeń Fundacji Jednooka Wojowniczka wiemy, z czym mierzą się kobiety z niepełnosprawnościami. Społeczeństwo podwójnie je stygmatyzuje – ze względu na płeć i ze względu na ograniczenia fizyczne.

Potwierdza to Paweł Borowiecki w swojej pracy “Samoocena osób z niepełnosprawnością w świetle wybranej literatury i badań własnych” z 2022 roku. Badania pokazują, że osoby z niepełnosprawnością ruchową częściej doświadczają odrzucenia.  Dlatego wspieramy samoakceptację kobiet z niepełnosprawnością.

Jak niska samoocena niszczy życie kobiet?

Kiedy nie wierzysz w siebie, Twój świat zaczyna się chwiać. Konsekwencje są bardzo bolesne – to wyższe ryzyko  zaburzeń odżywiania, silnej depresji oraz napadów lękowych.

Niska samoocena kobiet w Polsce sprawia, że kobiety unikają awansów w pracy i godzą się na toksyczne relacje partnerskie. Po prostu nie wierzą, że zasługują na coś lepszego. Kobiety z niepełnosprawnościami zmagają się dodatkowo z izolacją społeczną.

My, w Jednookiej Wojowniczce, nie godzimy się na taki stan rzeczy i udowadniamy, że można inaczej.

Jak Jednooka Wojowniczka pomaga kobietom budować poczucie własnej wartości?

Nasz projekt „Niepełnosprawna i piękna” to przestrzeń, w której pomagamy kobietom odkryć ich siłę poprzez profesjonalne sesje zdjęciowe i wsparcie wizerunkowe.

W maju 2023 roku zaprosiłyśmy 20 niesamowitych kobiet z całej Polski na wyjątkowe, dwudniowe wydarzenie. Poprzez profesjonalne makijaże i obiektyw pokazałyśmy im piękno, którego na co dzień u siebie nie dostrzegały. Inicjatywa wytyczyła tym kobietom szlak do prawdziwej samoakceptacji. Może dołączysz do kolejnej edycji?

Jak podnieść poczucie własnej wartości w 5 krokach?

Często myślimy o tym, jak podnieść poczucie własnej wartości kobiet w Polsce. Opracowaliśmy 5 metod, dzięki którym poprawisz swoją samoocenę:

1. Przestań przepraszać za to, kim jesteś. Zwróć uwagę, jak często mówisz „przepraszam” w sytuacjach, które tego nie wymagają. Zastąp to słowem „dziękuję”.
2. Oczyść swoje media społecznościowe. Przestań obserwować profile, po których czujesz się gorsza. Otaczaj się treściami, które Cię inspirują.
3. Praktykuj łagodny ruch. Nawet spokojny spacer, ćwiczenia oddechowe czy delikatne rozciąganie dopasowane do Twoich możliwości pomagają oswoić się z własnym ciałem.
4. Naucz się przyjmować komplementy. Gdy ktoś mówi Ci coś miłego, po prostu uśmiechnij się i powiedz „dziękuję”. Nie umniejszaj swoim sukcesom.
5. Daj sobie prawo do błędów. Traktuj siebie z taką samą empatią, z jaką potraktowałabyś przyjaciółkę.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ) o poczucie własnej wartości Polek

1. Gdzie znaleźć warsztaty wzmacniające samoocenę dla kobiet w Polsce?

Najlepszym miejscem na start są sprawdzone organizacje i fundacje. Zgłoś się do Jednookiej Wojowniczki, gdzie regularnie prowadzimy projekty wspierające kobiety (takie jak „Niepełnosprawna i piękna”). Poszukaj też grupowych warsztatów prowadzonych przez certyfikowanych psychoterapeutów.

2. Jaka terapia jest najlepsza na problemy z samoakceptacją?

Specjaliści polecają terapię poznawczo-behawioralną (CBT). Uczy, jak wyłapywać automatyczne krzywdzące myśli o samej sobie i zamieniać je na wspierające przekonania. Świetne efekty daje również terapia ACT (Terapia Akceptacji i Zaangażowania), która pomaga oswoić trudne emocje.

3. Jakie aplikacje pomagają podnieść poczucie własnej wartości Polek?

Już niedlugo wychodzu kurs o samoakceptacji i poczuciu wartości spod skrzydeł Prezesowej Anety Skrzypek, ale to już niedługo, będziemy informować na naszych social mediach.

W codziennym budowaniu pewności siebie sprawdzają się aplikacje do praktykowania uważności, takie jak Headspace czy Calm. Pomagają wyciszyć myśli. Skorzystaj też z wirtualnych dzienników wdzięczności, w których będziesz mogła zapisywać swoje sukcesy.

Zrozumienie, jak walczyć z niską samooceną u kobiet, zaczyna się od odrzucenia presji bycia idealną. Pomóż nam ratować kolejne dziewczyny. Napisz do nas i razem udowodnijmy, że każda kobieta zasługuje na to, by czuć się silna i wartościowa.

Bibliografia:

1. Instytut Matki i Dziecka. (2020). Jakie są polskie nastolatki? Raport HBSC 2020. Pobrano z: https://imid.med.pl/pl/aktualnosci/jakie-sa-polskie-nastolatki-raport-hbsc-2020.
2. Cosma, A., Abdrakhmanova, S., Taut, D., Schrijvers, K., Catunda, C., & Schnohr, C. (2023). A focus on adolescent mental health and well-being in Europe, Central Asia and Canada. Health Behaviour in School-aged Children international report from the 2021/2022 survey. Volume 1. WHO Regional Office for Europe. Pobrano z: https://www.researchgate.net/publication/374696119_A_focus_on_adolescent_mental_health_and_well-being_in_Europe_central_Asia_and_Canada_Health_Behaviour_in_School-aged_Children_international_report_from_the_20212022_survey
3. Ministerstwo Edukacji Narodowej. (2026). Diagnoza Młodzieży 2026. Pobrano z: https://ko.poznan.pl/wp-content/uploads/2026/03/diagnoza-mlodziezy_2026.pdf.
4. Dzielska, A., Mazur, J., Lewtak, K., Kopcakova, J., & Kleszczewska, D. (2025). Body image perception and dieting among “screenagers” in Poland. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 38(4), 417–433. Pobrano z: https://www.researchgate.net/publication/396187848_Body_image_perception_and_dieting_among_screenagers_in_Poland.
5. Borowiecki, P. (2022). Samoocena osób z niepełnosprawnością w świetle wybranej literatury i badań własnych. Pobrano z: https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-35dd3812-e699-4af2-8742-37ef3b401ec4

Autor: Tomasz Socha