Zdrowie psychiczne młodzieży w Polsce – co mówią statystyki?
Masz w swoim otoczeniu nastolatka? Jeśli tak, to na pewno wiesz, jak wiele emocji i wyzwań wiąże się z dorastaniem. Dlatego zdrowie psychiczne młodzieży w Polsce jest nieustannie zagrożone. A, niestety, wciąż za mało się o nim mówi. Co o zdrowiu psychicznym młodzieży mówią statystyki? Jak pomóc młodym ludziom w trudnym okresie dorastania?
Jak dziś wygląda zdrowie psychiczne młodzieży w Polsce?
Prawdopodobnie słyszysz, że młodzi ludzie coraz częściej mówią o stresie, presji czy trudnościach w szkole. Nic dziwnego – wymagania są ogromne! Sprawdziany, egzaminy, oczekiwania rodziców… A do tego porównywanie się z innymi w social mediach. To wszystko wpływa na samopoczucie, relacje i rozwój współczesnych nastolatków.
Dzisiejsza młodzież zmaga się z obniżonym nastrojem, poczuciem braku sensu czy lękiem przed przyszłością. Potwierdzają to nauczyciele i rodzice, którzy obserwują u nastolatków spadek motywacji, trudności z koncentracją i większą drażliwość. Dlatego nie możemy dłużej chować tematu pod dywan.
Gdy brakuje wsparcia, konsekwencje problemów psychicznych mogą być dramatyczne. Ale kiedy młody człowiek ma obok siebie kogoś uważnego i wspierającego, szanse na wyjście z kryzysu rosną. Dziś młodzież ma formalną możliwość uzyskania pomocy psychologicznej i psychiatrycznej – ale niestety nie wszędzie i nie od razu.
System ochrony zdrowia w Polsce formalnie oferuje świadczenia ambulatoryjne, środowiskowe, dzienne i stacjonarne dla dzieci i młodzieży. Dodatkowo w 2025 roku Sejm i Senat przyjęły ustawę umożliwiającą osobom od 13. roku życia korzystanie z pomocy psychologa i świadczeń zdrowia psychicznego bez konieczności uzyskiwania zgody rodziców.
Brzmi świetnie, prawda? W praktyce jednak wiele osób czeka na wizytę miesiącami, a nawet latami. Rekordowe kolejki do psychiatrii dziecięcej sięgają ponad tysiąca dni! Rekord padł w 2023. roku w Będzinie. Okres oczekiwania na wizytę wyniósł 2441 dni. Czyli ponad 6 lat. Kryzys psychiczny nie poczeka tak długo.
Statystyki? Mniej samobójstw, ale więcej prób
Jak wygląda zdrowie psychiczne młodzieży w Polsce w liczbach? Według raportu “Samobójstwa i próby samobójcze w Polsce 2020-2024” przygotowanego przez Biuro do spraw Zapobiegania Zachowaniom Samobójczym, w 2024 roku odnotowano u nas 4845 samobójstw. To o 388 mniej niż rok wcześniej. Największy spadek od 10 lat, aż o 7,4%!
W przypadku dzieci i młodzieży widać jeszcze wyraźniejszą poprawę. Zgony samobójcze spadły aż o 12,4%. Niestety, tutaj mamy również złe wieści. Liczba prób samobójczych wzrosła o 3%. Pamiętaj przy tym, że nie każda próba samobójcza jest zgłaszana policji.
Co to wszystko znaczy? Cóż, to, że zdrowie psychiczne młodzieży w Polsce to wciąż temat wymagający uwagi.
Powody złego zdrowia psychicznego młodzieży w Polsce
Dlaczego młodzież w Polsce zmaga się z kryzysem psychicznym? Powodów jest wiele i pewnie część z nich znasz z własnego doświadczenia. Jakie to powody?
1. Presja szkolna
Sprawdziany, kartkówki, testy ósmoklasisty czy matura. System edukacji stawia na wyniki, a nie na indywidualne potrzeby ucznia. Nic dziwnego, że wiele nastolatków tego nie wytrzymuje.
2. Social media i porównywanie się
Instagram czy TikTok nie są jedynie rozrywką. Przynoszą też ogromną presję. Widziałeś tamtejsze idealne zdjęcia? Relacje z pełnego sukcesów życia? Młodzi ludzie też to widzą. I porównują swoją codzienność z idealnymi kreacjami powszechnymi w social mediach.
3. Poczucie niezrozumienia i osamotnienia
Miałeś kiedyś wrażenie, że nikt Cię nie rozumie? Miałeś wrażenie, że dorośli ignorują Twoje problemy? Współczesne nastolatki też to czują
4. Trudny dostęp do pomocy
Jak już wspomnieliśmy, teorii system ochrony zdrowia oferuje wsparcie psychologiczne i psychiatryczne, ale w praktyce wygląda to zupełnie inaczej. Na wizytę u psychiatry dziecięcego trzeba czekać wiele miesięcy, a w niektórych miejscach nawet kilka lat.
To wszystko nakłada się na siebie, powodując, że zdrowie psychiczne młodzieży w Polsce jest tak kruche.
Zdrowie psychiczne młodzieży w Polsce – jak możesz pomóc?
Najważniejsze jest bycie obok.
- Rozmawiaj – nawet jeśli temat wydaje Ci się trudny lub przeciwnie, nieistotny.
- Zwracaj uwagę na sygnały – izolacja, spadek energii czy niechęć do szkoły często wcale nie są powodowane lenistwem.
- Sięgaj po wsparcie – pamiętaj, że numer 116 111 (Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży) działa całą dobę.
- Nie ignoruj – dla Ciebie to może drobiazg, ale dla Twojego nastolatka cały świat.
Razem poprawmy zdrowie psychiczne młodzieży w Polsce!
Nasza fundacja poznała już wiele historii młodych osób walczących o siebie każdego dnia. Dlatego apelujemy o rozmowy, edukacja i wsparcie. Sami również pomagamy nastolatkom w kryzysie psychicznym.
Pamiętajcie! Proszenie o pomoc to nie wstyd. A każdy kryzys można przejść.
Dołącz do Jednookiej Wojowniczki.
Śledź nasze działania i pomóż nam wspierać zdrowie psychiczne młodzieży w Polsce. A jeśli potrzebujesz pomocy, skontaktuj się z nami.
Zadzwoń: 795 546 144
Autor: Tomasz Socha
